Bijlage 11 - Aanbevelingen Rekenkamer

Zorg dat de gemeenteraad inzicht krijgt, in de voor de raad, relevante aspecten van het risicomanagementbeleid en pas hiervoor het huidige beleid aan.

Door prioritering als gevolg van forse personele krapte is de doorontwikkeling vertraagd. Op onderdelen zijn kleinere stappen gezet. 1e helft 2026 wordt actieplan ingezet wat in de loop van 2026 moet uitmonden in een geactualiseerde Notitie Risicomanagement & Weerstandsvermogen en de formulering van onze risicobereidheid.

1e halfjaar 2026

Overweeg de huidige ondergrens (norm) van de weerstandsratio.

Door prioritering als gevolg van forse personele krapte is de doorontwikkeling vertraagd. Op onderdelen zijn kleinere stappen gezet. 1e helft 2026 wordt actieplan ingezet wat in de loop van 2026 moet uitmonden in een geactualiseerde Notitie Risicomanagement & Weerstandsvermogen en de formulering van onze risicobereidheid.

2e halfjaar 2026

Bepaal aan de hand van enkele duidelijke criteria welke risico’s wel en welke niet in het risicoregister moeten worden vastgelegd.

Door prioritering als gevolg van forse personele krapte is de doorontwikkeling vertraagd. Op onderdelen zijn kleinere stappen gezet. 1e helft 2026 wordt actieplan ingezet wat in de loop van 2026 moet uitmonden in een geactualiseerde Notitie Risicomanagement & Weerstandsvermogen en de formulering van onze risicobereidheid.

2e helft 2026

Verbeter de toegankelijkheid (leesbaarheid) van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Door prioritering als gevolg van forse personele krapte is de doorontwikkeling vertraagd. Op onderdelen zijn kleinere stappen gezet. 1e helft 2026 wordt actieplan ingezet wat in de loop van 2026 moet uitmonden in een geactualiseerde Notitie Risicomanagement & Weerstandsvermogen en de formulering van onze risicobereidheid.

2e helft 2026

Neem als raad meer politieke ruimte om de kaderstellende rol bij de Wmo in te vullen. Vraag daarbij om mogelijke keuzes en scenario’s waardoor er ook een inhoudelijk debat mogelijk is. Een andere voorwaarde voor het nemen van meer politieke ruimte ontstaat als in het beleidsplan wettelijk verplichte criteria en prestatie-indicatoren vast worden gesteld die tenminste gaan over:• Het gebruik van voorzieningen en kosten• De transformatie van de uitvoeringspraktijk (bijvoorbeeld op- enafschaling)• Oordeel van inwoners over de uitvoering van de Wmo door de gemeente• Oordeel van inwoners over de uitvoering van de Wmo door de aanbieder• Te bereiken maatschappelijke effecten Zorg dat de gekozen indicatoren zeggingskracht hebben over de door de raad gewenste doelen en effecten.

De raad is niet betrokken bij het opstellen van de reeds bepaalde nieuwe indicatoren.

medio 2026

Controleer vervolgens op het realiseren van de prestatie-indicatoren en op doelmatige inzet van Wmo-middelen.

De gerapporteerde resultaten van het beleid zoals in de P&C stukken of sociale monitor, zijn niet door de raad geagendeerd of expliciet besproken.

2027

Verbeter de rechtmatigheid van de toegang door meldingen altijd vast te leggen zodat doorlooptijden gemeten kunnen worden en bepaald kan worden of wettelijke termijnen worden gehaald.

In het tweede kwartaal van 2026 wordt een nieuwe versie van de applicatie MensCentraal uitgerold waarmee deze aanbeveling is gerealiseerd.

2e kwartaal 2026

Versterk de overdracht tussen opeenvolgende projectleiders door het actualiseren van het projectdocument met alle wijzigingen die door de kwartaalrapportages en MPG’s daarin zijn aangebracht.

Het Edes planproces ondervindt een herijking, een onderdeel hiervan zijn fasedocumenten waarin fase wordt afgerond en vastgelegd over welke documenten het gaat.

einde van het jaar

Veranker als gemeenteraad de huidige ambities op het vlak van wonen in een nieuwe visie met SMART-geformuleerde doelstellingen.

Naar verwachting treedt de Wet versterking regie op de volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking, Een belangrijk instrument van deze wet is het volkshuisvestingsprogramma dat gemeenten moeten vaststellen. Zo'n volkshuisvestingsprogramma is in feite de vervanging van de woonvisie. De gemeente Ede gaat een volkshuisvestingsprogramma opstellen nadat de wet versterking regie volkshuisvesting in werking is getreden. Wel zal in de eerste helft van 2026 al worden begonnen met de voorbereiding.

Er komt geen nieuwe Woonvisie. In de plaats daarvan komt er een volkshuisvestingsprogramma. Wanneer dit programma gereed is hangt onder andere af van de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting.

Zet als gemeenteraad in op de navolgbaarheid van het beleid en maak duidelijke afspraken over de monitoring en evaluatiemomenten met het college.

In de doelgroepenverordening en de beleidsregel prijsgrenzen en woningbouwprogrammering is onder andere de woningbouwprogrammering vastgelegd. De gerealiseerde woningbouw wordt gemonitord door middel van de Nota woningbouwproductie die ieder jaar wordt opgesteld en naar de raad gestuurd. Daarnaast heeft de gemeente in 2024 de starterslening weer geherintroduceerd. In 2025 heeft een evaluatie plaatsgevonden die naar de raad is gestuurd. Ook monitoren we het gebruik van de starterslening doorlopend. Verder heeft de gemeente prestatieafspraken met de woningcorporaties en huurdersorganisaties gemaakt. Deze prestatieafspraken worden eveneens (doorlopend) gemonitord. Voor de regio Foodvalley worden de gemeentelijke en regionale opgaven van de woningbouw zoals vastgelegd in de Woondeal gemonitord via de provinciale planmonitor. Deze gegevens gebruiken we voor het in beeld brengen van de harde en zachte plancapaciteit. Daarnaast wordt in beeld gebracht in welke mate de randvoorwaarden een rol hebben gehad op de programmering. Het in 2025 vastgesteld programma Beter benutten bestaande woningvoorraad zal in 2026 worden geëvalueerd en wordt ook gemonitord. De effecten van de huisvestingsverordening worden gemonitord in een jaarrapportage. De monitoring zelf is onlangs aangepast en ook de rapportage zal binnenkort worden verbeterd.

Monitoring en evaluatie is een doorlopend proces

Neem als gemeenteraad een brede kaderstellende en controlerende rol in het woondomein door in te zetten op vroegtijdige informatievoorziening in alle relevante stadia van de beleidscyclus.

Er is een raadswerkgroep wonen ingesteld en de raad is daarin over diverse onderwerpen geïnformeerd, waaronder over de herijking van de Woondeal, beter benutten van de bestaande voorraad, bouwstromen en conceptueel bouwen en de prestatieafspraken. Er is een regionale informatiebijeenkomst gehouden over conceptueel bouwen en het afspraken kader aandachtsgroepen.

Dit is een doorlopend proces.

Stel als college gelijktijdig met de Woonvisie een actueel uitvoeringsprogramma op met SMART acties en afspraken.

Er wordt geen nieuwe woonvisie opgesteld, omdat in de plaats daarvan een volkshuisvestingsprogramma zal worden opgesteld na inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting (naar verwachting in 2026). Daaraan gekoppeld kan dan ook een uitvoeringsprogramma worden opgesteld.

Omdat er geen nieuwe woonvisie is opgesteld, is er ook geen uitvoeringsprogramma opgesteld.

Vul de kaderstellende rol met betrekking tot informatieveiligheid in door mee te besluiten over strategische uitgangspunten (of ambitieniveau) voor het informatieveiligheidsbeleid.

Vraag het college de raad te informeren over en betrekken bij de recent door de directie vastgestelde besluiten over het nieuwe beleid.

Te agenderen in 2026

Verstevig de eigen informatiepositie en controleer en beoordeel het beleid periodiek. Zorg ervoor dat er minimaal jaarlijks wordt gesproken over informatieveiligheid, bijvoorbeeld over de ambitie en kaders.

Er is via RWG gesproken over ontwikkelingen, het beleid is niet gevalueerd met de raad, en er is weinig gesproken over kaders.

geen

Stel een integraal risicobeeld op om strategische keuzes op het gebied van informatieveiligheid te onderbouwen. Stel dit risicobeeld gestructureerd en periodiek bij op basis van (onder andere) informatie over dreigingen en veranderingen in processen en systemen. Stimuleer het lerend vermogen door de PCDA-cyclus beter in te richten.

Een concernkader risicobeheersing informatieveiligheid is in december 2025 opgesteld en zal in januari 2026 aan de directie ter besluitvorming worden voorgelegd. Daarnaast is aanvullend een plan uitgeschreven hoe risicomanagement verder te implementeren binnen de gemeente Ede.

Gezien er nu een concernkader is maar nog niet is vastgesteld en toegepast is de status op gedeeltelijk voldaan gezet.

Zie erop toe dat in de nieuwe visie op dienstverlening een duidelijke focus zit en dat inzichtelijk is welke financiële investeringen er nodig zijn om de ambities te realiseren. Let erop dat doelstellingen SMART geformuleerd zijn zodat herleidbaar wordt of deze worden waargemaakt. Zorg dat het beleid met betrekking tot de digitale dienstverlening wordt geactualiseerd.

Er is zijn nog geen concrete stukken gedeeld met de raad waarin dit gecontroleerd kan worden, er is een nieuw uitvoeringsprogramma in ontwikkeling.

2027

Vraag het college te blijven investeren in het verbeteren van de werkprocessen volgens de eerder gebruikte systematiek en zorg te dragen voor dat het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening gedragen wordt door de gehele organisatie.

In de sessie van 16 oktober 2025 bent u geïnformeerd over het verbeteren van werkprocessen.

2027

Vraag periodiek om evaluaties van het functioneren van dienstverlening op product- en dienstniveau, bijvoorbeeld rondom vergunningverlening of bij burgerzaken. Daardoor wordt het zichtbaar waar de grootste opgaven zitten.

Hoewel er op afdelingsniveau wordt gemonitord op de ambities voor dienstverlening bereiken deze inzichten de raad nog niet.

N.n.b.

Breng in de nieuwe visie op dienstverlening een duidelijke focus aan en maak inzichtelijk welke financiële investeringen er nodig zijn om de ambities te realiseren. Formuleer de doelstellingen SMART zodat herleidbaar wordt hoe deze worden waargemaakt. Actualiseer daarnaast het beleid met betrekking tot de digitale dienstverlening.

Wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Actualisatie en uitvoering van het beleid in samenhang met Communicatie, Sociaal Domein en Publieke dienstverlening.

2027

Blijf investeren in het verbeteren van de werkprocessen volgens de eerder gebruikte systematiek en draag er zorg voor dat het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening gedragen wordt door de gehele organisatie.

Procesoptimalisatie (d.m.v. wasstraten en klantreizen) is een doorlopende activiteit in de organisatie. De in Ede ontwikkelde wasstraat methodiek; voor het vereenvoudigen van processen wordt in 2026 landelijk opgeschaald (pilotvorm).

doorlopend

Zorg voor een methode waarmee inwoners de status van hun aanvragen kunnen volgen.

Aanbesteding en implementatie zaaksysteem 2026-2027. Dit zijn de eerste componenten met betrekking tot een Mijn-omgeving.

2030

Maak op product- en dienstniveau inzichtelijk wat de resultaten zijn. Herzie de gebruikte streefwaarden in de begroting zodat zij beter aansluiten bij de uitvoeringspraktijk en een reëel beeld geven van de kwaliteit van dienstverlening.

In samenhang met de implementatie van Zaakgericht werken (2026-2027).

2027

De gemeente Ede heeft te maken met verschillende vormen van ondermijning, zoals drugscriminaliteit, illegale activiteiten op vakantieparken, mensenhandel, zorgfraude en misstanden rond arbeidsmigranten. Door de groei van de gemeente en ontwikkelingen in de samenleving is de verwachting dat ondermijning zal toenemen. Het is belangrijk om op al deze thema's actief te blijven. We raden af om hierbinnen strikte keuzes te maken. Juist een brede aanpak met verschillende specialisten is nodig. De combinatie specialiseren en verbreden werkt. We raden aan dit voort te zetten en versterken. Blijf ambtenaren daarom stimuleren om alert te zijn op signalen van ondermijning. Er kan een volgende stap in de ontwikkeling van ambtenaren gemaakt worden door naast (frequentere) trainingen ook professionele presentaties te geven. Gebruik herkenbare dilemma's en fictieve casussen om het onderwerp levend te maken, en inzicht te geven in wat er met een casus gebeurt.

N.v.t.

De projectleider ondermijning heeft zijn volle focus op ondermijning. Hij is daarmee de aanjager van zowel de specialisten als binnen de brede organisatie. Ook na het vervallen van deze functie is het belangrijk, om aandacht te blijven vragen voor ondermijningstaken. Want voor alle andere OOV-ambtenaren is ondermijning een 'neventaak'. Om te voorkomen dat ondermijningstaken ondersneeuwen in ander werk is het belangrijk te zoeken naar een manier om de aanjagende rol van de projectleider te behouden.

1-9-2026 afhankelijk van PPN

De vier betrokken OOV-adviseurs hebben ook andere taken, zoals evenementenveiligheid en sociale casuïstiek. Ook zijn zij de enige specialist, wat kwetsbaar maakt bij uitval. Ander werk krijgt, door de urgentie, vaak prioriteit boven de meer beleidsmatige taken voor ondermijning. We raden aan opnieuw te kijken naar de formatie om iets te doen aan werkdruk, en het breder beleggen van kennis en betrokkenheid bij netwerken. Overweeg hierbij bijvoorbeeld junior-medewerkers voor ondersteuning en continuïteit (expertise en netwerk). Ook komt er veel werkdruk van evenementenveiligheid en sociale interventies. Versterking op die punten kan ook voor verlichting zorgen van de werkdruk van de OOV-adviseur.

30-12-2026 afhankelijk PPN

De lokale driehoek (gemeente, politie en justitie) heeft in augustus 2025 erkend dat de drugsaanpak een permanente opdracht is. Voor een effectieve aanpak zijn verbeteringen mogelijk op drie punten:• Een actuele analyse van drugscriminaliteit in de omgeving. De methodes hiervoor zijn beschikbaar.• Het versterken van de strafrechtelijke aanpak van drugshandel Het advies is om hier te focussen op bezorgdiensten, uitvoerende dealers én de organisatoren.• Het organiseren van een persoonsgerichte aanpak van jonge (drugs)criminelen om criminaliteit of herhaling daarvan te voorkomen. Drugscriminaliteit kan samengaan met anderen vormen van misdaad, zoals vermogensdelicten, witwassen, zorgfraude of digitale criminaliteit; dat vergroot de mogelijkheden voor interventies.

Om het lerend vermogen te versterken en de resultaten van de aanpak beter zichtbaar te maken, is het belangrijk om de beschikbare gegevens actief te benutten. Richt een structureel monitorsysteem in waarmee de verzamelde gegevens periodiek worden geanalyseerd en vertaald naar integrale rapportages. Maak hiervoor expliciet capaciteit en tijd vrij, zodat inzichten uit de praktijk kunnen worden gebruikt om de aanpak verder te verbeteren en het draagvlak te vergroten.

Verbeter het politieke debat over ondermijning door duidelijk te rapporteren over genomen maatregelen en behaalde resultaten voor de gemeente enerzijds en anderzijds de inzet van de gemeente Ede, de politie en OM. Belangrijk daarbij is dat naast losse updates over interventies ook integrale rapportages met duiding naar de raad gaan (zie ook punt 5). Zo krijgt de raad beter inzicht in de aanpak en opbrengsten. De raad kan zijn controlerende rol daarmee beter invullen en er kan gerichter worden besloten.

10-10-2026 met jaarrapportage en informatieve bijeenkomst raad

Nog niet gestart

Loopt

Niet voldaan

Gedeeltelijk voldaan

Afgerond