Kwaliteit leefomgeving

Omgevingswet
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingevoerd. In de Omgevingswet staan alle regels over de fysieke leefomgeving samen, met als doel duidelijkere regels, ruimte geven aan nieuwe initiatieven en lokaal maatwerk mogelijk maken. Juridische regels moeten worden opgenomen in het Omgevingsplan. Voor de kwaliteit van de leefomgeving betekent dit onder andere dat deze kerninstrumenten worden ingezet voor klimaatadaptatie en natuur. Juridische regels over inritten en het kappen van bomen worden opgenomen in het Omgevingsplan. In 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden opgestart om deze regels in het Omgevingsplan te borgen.

Natuurherstelwet
Op 17 juni 2024 hebben de Europese lidstaten in de Raad van de EU, de natuurherstelwet officieel goedgekeurd. Het doel van de wet is de schade aan de Europese natuur tegen 2050 compleet te herstellen. De wet kent doelstellingen voor natuurherstel in verschillende, aangetaste ecosystemen. De doelstellingen uit de natuurherstelwet komen boven op de huidige ambities. In september 2026 dient Nederland een nationaal herstelplan in te dienen. Daarin wordt uiteengezet aan welke doelstellingen door de provincies en gemeentes moeten gaan werken.

Krapte op de arbeidsmarkt
In 2025 is de krapte op de arbeidsmarkt onverminderd gebleven. Dit geldt voor zowel het aantrekken van personeel als voor het wegzetten van werk bij aannemers. Hierdoor staan projecten en planningen blijvend onder druk. Tijdige uitgave van budgetten is in 2025, mede hierdoor, een opgave geweest. Hierdoor hebben projecten vertraging opgelopen.

Duurzaam wegbeheer
In 2025 hebben we duurzaam wegbeheer verder geïmplementeerd in de organisatie. Zo hebben we een nieuw contract afgesloten voor asfaltonderhoud. Hierin is het gebruik van Warm Mix Asfalt in plaats van Hot Mix Asfalt (HMA) opgenomen. In 2025 heeft de arbeidsinspectie strenger gecontroleerd op de arbo-regels voor stratenmakers. Deze arbo-regels zorgen ervoor dat onderhoudswerkzaamheden aan elementverharding moeilijker uit te voeren is.

Klimaatadaptatie
Door klimaatverandering lopen we meer risico op wateroverlast, hitte en droogte. Dit leidt tot hogere eisen aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zoals groenvakken in het stedelijk gebied, bossen, zandwegen en voetpaden. In het verlengde van landelijke ontwikkelingen worden door Rijk, provincie en waterschap continu nieuwe kaders en instrumenten ontwikkeld, wat aanvullende kennisontwikkeling vraagt.
Ondanks deze veranderende dynamiek hebben wij veel projecten integraal uit kunnen voeren. In 2026 richten we ons op de verdere planning en uitvoering van de werkzaamheden.

Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR)
In 2025 is het IBOR geïmplementeerd in de organisatie. Het IBOR legt de kaders vast voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Het IBOR schetst ook het kostenplaatje van het onderhouden van de openbare ruimte. In 2025 zijn de kwaliteitsniveaus en bijbehorende financiën voor het beheer van de openbare ruimte ongewijzigd gebleven binnen het ombuigingstraject. Daarbij is ook de vervangingsopgave in beeld gebracht.