Onderhoud kapitaalgoederen

De kapitaalgoederen in de openbare ruimte hebben een grote omvang in areaal en geïnvesteerd kapitaal. Het onderhoud aan de kapitaalgoederen wegen en riolering is risicogestuurd en gericht op het zo lang mogelijk in stand houden (technische kwaliteit) en het voorkomen van kapitaalvernietiging. De werkzaamheden voor het groot onderhoud en vervangingen worden zoveel mogelijk integraal met andere opgaven in de openbare ruimte uitgevoerd.

Beheerplannen
Met het afronden van de beheerplannen ecologische bermen, wegen, bomen, civiele kunstwerken en natuurlijke beplanting is in 2025 een ontbrekende schakel in de beheerketen afgerond en is invulling gegeven aan het advies vanuit de Rekenkamer (2023) om uitvoering van beleid beter herleidbaar en stuurbaar te maken. Hiermee hebben we een belangrijke stap gezet in de vertaling van beleid naar beheer. In 2026 volgen de beheerplannen technische installaties en begraafplaatsen. Vanaf 2026 richten we ons op actualisatie en uitbreiding van de vastgestelde beheerplannen.

Gebiedsgerichte projecten
Gebiedsgerichte projecten zijn projecten waar meerdere vervangingsopgaven in de openbare ruimte samen komen. De grootste, meest bekende staan hieronder. Beschikbaar krediet dat niet in het geplande jaar wordt uitgegeven gaat met het project mee naar het opvolgende jaar.

Zeeheldenbuurt
In de Zeeheldenbuurt zijn er beheer- en vervangingsopgaven voor riolering, wegen, spelen en bomen. Nader onderzoek naar de afvoer, verwerking en financiering van aangetroffen staalslakken in de wegfundering heeft voor vertraging gezorgd. Nadat hierover besluitvorming heeft plaatsgevonden, is de opdracht gegund. De uitvoering start in januari 2026 en zal begin 2027 worden afgerond.

Bloemenbuurt
Dit project omvat de vervanging van de riolering, de vernieuwing van wegen (rijbaan en trottoirs), de herinrichting van speelplekken en de vervanging van een aantal bomen. Het project is in 2023 aanbesteed met het doel om in bouwteamverband een ontwerp op te stellen. De samenwerking met de aannemer is echter vóór de zomer van 2024 beëindigd, omdat de ontwerpwerkzaamheden niet conform de bouwteamovereenkomst werden uitgevoerd.
De ontstane vertraging bood ruimte om te onderzoeken hoe gemeentelijke ambities op het gebied van vergroening, klimaatadaptatie, verkeersveiligheid, duurzaamheid (waaronder de mogelijke aanleg van een warmtenet) en ruimtelijke kwaliteit kunnen worden geïntegreerd in het ontwerp. De complexiteit neemt toe door de gezamenlijke ambitie van de gemeente Ede en Woonstede voor een warmtenet in de wijk. De planning van Woonstede en het Warmtebedrijf sluit op dit moment niet aan bij de vervangingsnoodzaak van riool en wegen. Er wordt gewerkt aan het beter afstemmen van deze planningen. Door deze ontwikkelingen loopt het project circa 1,5 jaar vertraging op.

Vogelbuurt en Indische buurt
In deze wijken staat een omvangrijke vervangingsopgave gepland voor riolering, wegen en groen. Daarnaast zijn er ambities op het gebied van duurzaamheid (waaronder een mogelijk warmtenet), vergroening en klimaatadaptatie. De voorbereiding van de Indische Buurt is getemporiseerd om de Vogelbuurt – en in samenhang ook de Bloemenbuurt – voorrang te geven. Door de beperkte ruimte kunnen niet alle ambities volledig worden ingepast, waardoor momenteel wordt onderzocht hoe hier op een realistische manier invulling aan kan worden gegeven.
De complexiteit neemt toe door de gezamenlijke ambitie van de gemeente Ede en Woonstede om een warmtenet in de wijk te realiseren. De planning van Woonstede en het Warmtebedrijf sluit op dit moment niet aan bij de vervangingsnoodzaak van riool en wegen. Voor de Vogelbuurt is daarom besloten om de voorbereidingen voort te zetten en niet te wachten op de besluitvorming over het warmtenet, omdat de kapitaalgoederen einde levensduur zijn en verdere vertraging risico’s met zich meebrengt, zoals instortingsgevaar van het riool. De uitvoering van de Indische Buurt volgt na afronding van de werkzaamheden in de Vogelbuurt.

Wethoudersbuurt
In 2024 is gestart met het bouwrijp maken van de Thomaslaan en de Van Voorthuizenlaan. Het bouwrijp maken is medio 2025 afgerond. Woonstede is ondertussen gestart met de bouw van de woningen, beginnend in de Van Voorthuizenlaan, vervolgens richting de Thomaslaan en afsluitend in de IJssel de Schepperlaan. De bouw van de woningen zal naar verwachting in 2027 worden voltooid. De gemeente zal per afgeronde straat de woonrijpfase uitvoeren.

Parkweg e.o.
In Ede-Zuid zijn vijf projecten samengevoegd tot een integrale gebiedsaanpak, gericht op de vervanging van riolering, wegen en groen. Dit betreft de herinrichting van verschillende aan elkaar grenzende wegen. In 2024 is de herinrichting van de Nieuwe Maanderbuurtweg en het westelijke deel van de Verlengde Parkweg uitgevoerd. In 2025 is de Verlengde Parkweg afgerond, evenals het noordelijke deel van de Blokkenweg (met Zijdelaan). Er is een begin gemaakt aan de Parkweg, vanaf de Kerkweg tot aan het oorlogsmonument is het riool vervangen. In 2026 gaan we door met de Parkweg en omliggende straten, evenals de Kerkweg. Het laatste gedeelte rond de Vincent van Goghstraat zal in 2027 opgeleverd worden.

Bennekom Oost Wetenschapsbuurt
Dit project is het laatste deelgebied van de grootschalige rioolvervangingsopgave in Bennekom. Het gebied wordt integraal aangepakt. Vanwege budget- en planning technische redenen is het project opgedeeld in 2 fases. Hiermee blijft de vertraging beperkt en is de verwachting uitvoering fase 1 nog in 2026 te starten.

Lunteren Zuidwest (Hulweg eo)
Na eerdere vertragingen en vervolgonderzoeken is in 2025 besloten het project Hulweg op te delen in 2 fases, vanwege beschikbare budget en borging van de voortgang. De eerste fase richt zich op het meest urgente deel; de Honskamperweg, Hulweg en Hugo de Vriespark. Voor de borging van de veiligheid worden er op korte termijn ook nog enkele onderhoudsmaatregelen uitgevoerd aan de Hulweg.
Voor nu voorzien we start uitvoering fase 1 nog in najaar 2026. Separaat is ook de voorbereiding van fase 2 opgestart.

Lunteren Engweg e.o.
In dit project gaan riolering en wegen samen op voor integrale vervanging. In 2025 is onderzocht wat de mogelijkheden zijn om het hemelwater af te koppelen. Naar aanleiding van deze uitkomsten gaat het project met een gewijzigde scope verder. In 2026 gaan we door met de verdere voorbereiding van het project.

Overige integrale projecten
De voorbereiding van project Bennekom De Akkers heeft wat langer geduurd door onderzoek op de bestaande bomen en de beperkte ruimte voor de vervanging ervan. Het ontwerp is afgerond en de laatste hand wordt gelegd aan de voorbereiding tot aanbesteding. Gezien de mooie bloesem van de huidige bomen, zal het project na de bloeiperiode in 2026 in uitvoering gaan.
De opdracht Groenestraat in Bennekom is in 2025 gegund. Uitvoering vindt plaats in het huidige plantseizoen (november-maart), maar net na de jaarwisseling. Ook de Baron van Wassenaarlaan is in 2025 uitgevoerd. Aansluitend vindt begin 2026 de uitvoering van de Diedenweg plaats.
De vervangingsopgave voor de riolering in Ederveen Oost blijkt niet volgens de huidige eisen gerealiseerd te kunnen worden. Alternatieve oplossingen moeten breder worden onderzocht voor een groter gebied in samenspraak met het waterschap. De huidige opgave vervalt daarmee, er zal een nieuw project worden opgestart wanneer de scope riolering duidelijk is.

Fietspaden
De fietspaden langs de Immenweg, de Hoge Valkse dijk en de Vijfsprongweg verkeren in slechte staat en zouden idealiter worden verbreed. Uit natuuronderzoeken is gebleken dat het verbreden van fietspaden in het buitengebied complex is, onder andere vanwege ecologische opgaven en de beperkingen waarmee we in dit gebied rekening moeten houden. Vanuit deze constatering is gezocht naar alternatieve mogelijkheden.
Door afbrokkelende randen en jarenlang plaatselijk herstel met asfalt zijn de paden steeds smaller geworden. Door alleen de deklaag te vervangen kunnen we de oorspronkelijke breedte herstellen en door het toepassen van beton ontstaat een onderhoudsarmer fietspad dan in de huidige situatie. Dit is gunstig voor zowel de gebruiker als het Natura 2000-gebied. De opdracht is gegund en uitvoering vindt plaats in 2026.

Overige projecten
Wegen
Het onderhoud aan wegen is risicogestuurd en gericht op het in zo lang mogelijk in stand houden en het voorkomen van kapitaalvernietiging waarbij de veiligheid van de weggebruiker voorop staat. Het onderhoud en de vervangingen zijn gebaseerd op de technische kwaliteit en het gewenste ambitieniveau. Uit de jaarlijkse inspecties blijkt dat er een onderhoudsachterstand is. Met het uitvoeren van regulier en groot onderhoud en de integrale vervangingen wordt verdere achteruitgang getemporiseerd.
Grootschalige projecten aan wegen en fietspaden vinden zoveel mogelijk integraal plaats. De grootste investeringsprojecten waaraan de wegbeheerder wegen een bijdrage levert zijn hiervoor beschreven. De belangrijkste wegen/fietspaden waaraan in 2025 groot onderhoud is uitgevoerd zijn:

• Meentdijk - Bennekom
• Tienminutenweg - Lunteren
• Jan Th. Tooroplaan- Ede
• Kuilersteeg - Lunteren
• Duivenkampweg - Lunteren
• Lange Heideweg - Otterlo
• Luntersekade - Ederveen

Voor 2025 waren er vervangingsopgaven voorzien met een totale waarde van € 5,9 miljoen. In totaal is er van die investeringsruimte € 2,8 miljoen uitgegeven. De omvangrijkste uitgevoerde projecten zijn:

• Kunstwerk Keesomstraat - Ede
• Slotlaan - Ede
• Heuvelsepad - Ede
• Commandeursweg Bennekom

Het verschil van € 3,1 miljoen heeft meerdere oorzaken. De voornaamste zijn een te optimistische planning op het inhalen van de vertraging in 2024 i.c.m. het opstarten met een nieuwe aannemer (€ 0,9 miljoen). Daarnaast is er een langere doorlooptijd van integrale projecten waar een bijdrage aan wordt gedaan (€ 0,5 miljoen), zoals beschreven bij de gebiedsgerichte projecten.

Ook zijn projecten vertraagd door complicaties in de ondergrond en/of benodigde vervolgonderzoeken (€ 1,6 miljoen), de omvangrijkste zijn:

• Dokter Hoolboomweg - De Klomp
• Pijnenburgweg - Harskamp
• Heivelderweg - Lunteren
• Westerodeweg - Ede
• Lunterseweg - Ede fietspad

Openbare verlichting
Voor de vervanging van armaturen en lichtmasten volgen we een meerjarenplanning. Zo worden elementen tijdig vervangen bij technisch einde levensduur en sturen we op onze ambitie om alle armaturen te voorzien van LED.

Voor 2025 waren er vervangingsopgaven voorzien met een totale waarde van € 0,9 miljoen. In totaal is er van die investeringsruimte € 0,3 miljoen uitgegeven.

De vervangingsplanning loopt op schema, echter de vervangingsopdracht van de masten loopt nog voor € 0,2 miljoen door in 2026 inclusief aansluitwerk van Liander. Ook staat een reservering voor bijdrage aan integrale projecten van € 0,3 miljoen in 2026. Het overige krediet, door meevallende uitvoeringskosten, wordt ingezet voor het vervangingsplan 2026.

Technische installaties
Voor 2025 stonden er twee verkeersregelinstallaties op de planning voor vervanging. Beide installaties, de K01 Dreeslaan - Keesomstraat - Tooroplaan en de K50 A12-Busbaan-W. Brandtlaan, zijn vervangen voor het beschikbare krediet van € 0,3 miljoen.
Voor de VRI's en evenementenkasten is er een jaarlijkse controle ingeregeld op techniek en veiligheid. Hiermee is in 2025 de vervangingsbehoefte voor de komende jaren vastgesteld. De eerste camera's in het centrum zijn geplaatst en vallen vanaf 2026 onder ons beheer.

Civiele kunstwerken
In 2025 is op basis van een geactualiseerde inspectie een meerjarenopgave voor de civiele kunstwerken opgesteld. De resultaten van de inspectie zijn verwerkt in het beheerplan welke in 2025 is vastgesteld. Voor 2025 stonden er geen vervangingswerkzaamheden gepland.

Groen
Voor 2025 waren vervangingsopgaven voorzien met een totale waarde van € 1,1 miljoen. In totaal is van die investeringsruimte € 0,3 miljoen uitgegeven.

Van de niet-besteedde ruimte van € 0,8 miljoen, zit € 0,5 miljoen in opdrachten die nog in het huidige plantseizoen worden uitgevoerd, welke loopt tot en met maart 2026. Met deze werkzaamheden ronden we het gebiedsgericht herstellen van groenvakken uit de inspectie 2023 af. Uit de inspectie 2026 zullen nieuwe aandachtsgebieden komen.

Ook wordt € 0,2 miljoen aan reservering bijdrage integrale projecten doorgeschoven voor besteding in de periode 2026.

Bomen
Voor 2025 waren vervangingsopgaven voorzien met een totale waarde van € 0,8 miljoen. In totaal is er van die investeringsruimte ruim € 1,0 miljoen uitgegeven, wat leidt tot een overbesteding van € 0,2 miljoen.

Zoals in de Programmabegroting 2025-2028 aangegeven vinden boomvervangingen zoveel als mogelijk integraal plaats, wat bijdraagt aan een kwalitatieve groeiplaatsinrichting. Hiermee zijn de uitgaven echter afhankelijk van de doorlooptijd van de betreffende projecten. Voor enkele projecten hebben we een deel van de bijdrage uit 2026 naar voren gehaald. Dit krediet was al gereserveerd en geeft nu geen nadelige consequenties.

De genoemde bomenprojecten als Bergendaal en Wildfoster zijn voorbereid en staan voor uitvoering in het huidige plantseizoen, begin 2026.

Bos en natuur
In 2025 zijn diverse maatregelen uitgevoerd om het recreatief gebruik in de natuurgebieden te sturen en kwetsbare plekken te beschermen. De uitvoering van de recreatiezonering is dat jaar deels gerealiseerd; de resterende maatregelen uit de eerste subsidieaanvraag worden in 2026 afgerond. Ter verbetering van de informatievoorziening zijn bij meerdere natuurgebieden nieuwe informatiepanelen geplaatst, onder andere bij de Ginkel en de Zanding. Daarnaast is gewerkt aan de revitalisering van bosgebieden in het kader van natuurherstel en klimaatadaptatie. Zo is de bosbodem van het Edese Bos bekalkt en zijn inheemse loofbomen aangeplant om de strooisellaag te versterken. De beheermaatregelen zijn uitgevoerd conform het Beheerplan Natuurgebieden Gemeente Ede 2022–2032. Voor het herstel van het historisch boscomplex in het Edese Bos is in samenwerking met de provincie en gebiedspartners gewerkt aan een gezamenlijke aanpak; concrete maatregelen worden uitgewerkt in een plan van aanpak.

Speelvoorzieningen
Voor het onderdeel spelen is in 2025 geïnvesteerd in projectplanning en voorbereiding. Dit heeft geleid tot een vervangingsplan voor de periode 2025–2026, waarbij de voorbereiding in 2025 is gestart en de uitvoering grotendeels in 2026 plaatsvindt.

Hierdoor is er van het voorziene vervangingskrediet van € 0,5 miljoen slechts € 0,05 miljoen gebruikt. Het krediet wordt in 2026 nog deels aangevuld, waarmee we alle geplande vervangingen in 2026 kunnen uitvoeren. Met inachtneming van een levertijd zullen de eerste nieuw toestellen in voorjaar 2026 worden geplaatst.

Uiteraard heeft er wel reguliere inspectie plaatsgevonden voor de veiligheid en is er adequaat onderhoud uitgevoerd waar dit nodig was.

Begraafplaatsen
In 2023 is de Nota Begraven vastgesteld. Hierin staat het advies om beeldkwaliteitsplannen per begraafplaats op te stellen. Inmiddels worden deze beeldkwaliteitsplannen opgesteld. Vanwege beperkingen in capaciteit als gevolg van de wet DBA was het noodzakelijk om de werkzaamheden aan de BKP's tijdelijk te stoppen. We sturen aan op afronding van de beeldkwaliteitsplannen in 2026. Aan de hand van de beeldkwaliteitsplannen zal duidelijk worden welke investeringen de komende jaren nodig zijn.

Riolering (vrijvervalriolering en mechanische riolering)
Voor 2025 waren vervangingsopgaven voorzien met een totale waarde van € 9,1 miljoen. In totaal is er van die investeringsruimte bijna € 9,8 miljoen uitgegeven. De extra gebruikte gelden, € 0,2 miljoen in stedelijk gebied en € 0,5 miljoen in buitengebied, komen uit de voorziening riool waar deze uitgaven grotendeels al wel gepland waren voor 2026 en nu versneld zijn uitgevoerd.

De grootste uitgaven van riolering zitten in de integrale projecten welke individueel zijn beschreven. In de voortgang hierop zit de € 0,2 miljoen extra uitgaven. Daarnaast zijn in 2025 deze geplande projecten met rioleringsopgave uitgevoerd en afgerond:

• Lindelaan Ede
• Detmarlaan Ede
• Slijpkruikweg Ede

Vanuit beheer mechanische riolering hebben we in 2025 ingezet op de grote opgave van de telemetrie implementatie in het buitengebied en op het planmatig vervangen van pompen. Beide projecten lopen voorspoedig waarbij met name de telemetrie, na eerdere vertraging in 2024, heeft kunnen versnellen in de uitvoering waardoor deze al begin 2026 verwacht af te ronden in plaats van eind 2026. Ook hebben we de renovaties van de IBA’s (Individuele Behandeling Afvalwater) naar voren kunnen halen waardoor deze in 2025 is gerealiseerd.
Verdergaande verstedelijking van het buitengebied blijft een punt van aandacht. De uitrol van telemetrie leidt tot een efficiëntere benutting van de mechanische riolering. De verwachting is dat de toename van overbelasting daarmee geremd wordt, in 2026 verwachten we hier de eerste inzichten in te krijgen.

Oppervlaktewater en waterkunstwerken
In 2025 is bijna 900 meter beschoeiing vervangen langs de watergangen in het buitengebied. Bovendien is, in samenwerking met het Waterschap, de beschoeiing aan de zuidzijde van de Proosdijvijver volledig vernieuwd.

In het kader van de rietproblematiek in de wijk Rietkampen is als pilot het aantal keren korven in 2025 verhoogd van twee naar vijf keer per jaar. Deze pilot loopt meerjarig om het effect op lange termijn te kunnen evalueren. Het doel is om het riet terug te dringen, ruimte te creëren voor andere plantensoorten en zo een ecologisch gevarieerder oeverlandschap te realiseren.

Voor de bestrijding van de Rode Amerikaanse rivierkreeft, hebben we in 2025 intensief afgevist met fuiken en korven in de Proosdijvijver. In totaal is 270 kg rivierkreeft gevangen en afgevoerd. Omdat er ook kreeften werden aangetroffen in een nabijgelegen watergang bij Mariëndaal, zal de rivierkreeftbestrijding in 2026 opnieuw onze aandacht vragen.

In 2025 is het aantal waterkunstwerken uitgebreid met een nieuw waterelement op het Museumplein en drie extra watertappunten, waarvan twee in Ede en één in Otterlo. Naar aanleiding van de laatste inspectie waterkunstwerken is de technische installatie van de fontein op het Marktplein aangepast en is het mechanisme van drie bestaande watertappunten verbeterd. Ook zijn de pompen aan de Waterloweg en op het terrein van de RWZI Otterlo vervangen.

Gemeentelijk wagenpark
Op dit moment bestaat het wagenpark uit 47 voertuigen waarvan 3 leasevoertuigen. Het afgelopen jaar zijn er 7 voertuigen aangeschaft, waarvan er 6 duurzaam zijn. Eind 2023 en begin 2024 zijn er twee onderzoeken uitgevoerd naar volledige elektrificatie van het wagenpark en de benodigde laadinfrastructuur, mede in het kader van de ontwikkelingen om in 2030 van Ede-Centrum een emissievrije zone te maken. In 2025 hebben we een gunning verleend voor een solar carport en laadinfra. Door de complexe aanbestedingsprocessen is het project iets vertraagd en loopt door in 2026.

Gemeentelijk vastgoed
In 2025 zijn de onderhoudscontracten die in 2023 met onze aannemers zijn afgesloten gecontinueerd. Bij de daadwerkelijke uitvoering blijft ons MJOP leidend, maar er wordt kritisch gekeken of het geplande onderhoud ook noodzakelijk is. Bij vervanging wordt gekeken naar duurzame oplossingen en werkzaamheden worden zoveel als mogelijk gecombineerd uitgevoerd om overlast voor de huurders te beperken. Er is aan ruim 100 gebouwen groot onderhoud uitgevoerd in 2025. Dit gaat om werkzaamheden zoals schilderwerk, het opnieuw overlagen van daken, het vervangen van brandmeld- en inbraakinstallaties, het vervangen van verlichting en luchtbehandeling. Aan 215 gebouwen is preventief onderhoud uitgevoerd, dit is een methode waarbij installaties en gebouwdelen geïnspecteerd worden voordat er storingen optreden.

In 2025 zijn er diverse projecten uitgevoerd waar renovatiewerkzaamheden zijn gecombineerd met groot onderhoud en/of verduurzaming van onze gebouwen.

• De theaterzaal in Cultura heeft een grondige renovatie ondergaan. De installaties zijn vernieuwd en verduurzaamd en door de verbouwing zijn er meer zitplaatsen in het theater gerealiseerd.
• Sporthal de Peppel verduurzaamd en gerenoveerd. De akoestiek in de zaal is fors verbeterd, waardoor met name voor het gymonderwijs een forse kwaliteitsslag is gemaakt.
• Op sportpark de Bosrand in Ede is een verouderd hockeyveld vervangen voor een nieuw waterveld.
• Buurthuis de Zicht in Ederveen is voorzien van een nieuwe keuken en aan de rest van het gebouw is gestart met groot onderhoud aan de buiten- en binnenzijde.
• In Bennekom is gestart met de transformatie van de Commanderij tot nieuwe ontmoetingsplek met bibliotheek. In 2026 wordt het vernieuwde gebouw in gebruik genomen.
• Aan de Spil in Harskamp zijn ook onderhoudswerkzaamheden gecombineerd met het plaatsen van nieuwe installaties en PV-panelen, waarvan de uitvoering in 2026 verder wordt gecontinueerd.
• De renovatie van het gebouw van Speeltuin de Zanderij is na een lange periode van benodigde mitigerende maatregelen eind 2025 gestart. De oplevering zal medio 2026 plaats vinden.
• In het Raadhuis is in het gehele gebouw alle verlichting vervangen voor nieuwe LED-verlichting welke aangestuurd wordt door bewegingsmelders. Het sedumdak van het Werkplein is voorzien van verbeterde isolatie en nieuwe sedumlaag. De raadszaal is voorzien van een nieuwe duurzame luchtbehandelingsinstallatie.
• De Witte Schuur op de Houtwerf is ten behoeve van team Natuurbeheer verduurzaamd en gerenoveerd.
• Bij Stationsweg 109 is een innovatieve accu geplaatst waarmee de zonne-energie die overdag opgewekt wordt door de PV panelen kan worden opgeslagen en bijvoorbeeld in de avond kan worden gebruikt voor gemeentelijke panden of straatverlichting. De accu is gekoppeld aan het EnergieWEB.

Er is in 2025 gestart met de nieuwbouw van het nieuwe Buurthuis de Wulp, welke het buurthuis de Kolk zal vervangen. Ook wordt hierbij een ruimte voor maatschappelijke voorziening zoals kinderopvang of een huisarts gerealiseerd. In 2026 zal deze nieuwbouw naar verwachting opgeleverd worden.

Voorziening vervangingsinvesteringen riolering
In deze voorziening zijn middelen gereserveerd voor de vervanging van riolering. Tevens worden de jaarlijkse voor- en nadelen op de exploitatie van het product riolering via deze voorziening verrekend. Hierdoor worden grote schommelingen in het tarief rioolheffing voorkomen en wordt gewaarborgd dat elke geïnde euro rioolheffing aan riooltaken wordt besteed. De stand van de voorziening is per 31 december 2025 bijna € 0,5 miljoen lager dan geraamd. De exploitatielasten waren € 0,2 miljoen lager dan verwacht. Terwijl de vervangingsinvesteringen € 0,7 miljoen hoger zijn dan begroot. Zie tekst hierboven voor een nadere toelichting op de investeringen.

Reserve groot onderhoud
Deze reserve wordt gebruikt voor het uitvoeren van groot onderhoud van de producten Wegen, Openbare verlichting, Openbaar groen, Openbare speelgelegenheden en Waterbeheer. De stand van de reserve is per 31 december 2025 € 1,9 miljoen hoger dan geraamd. Vanwege beperkte in- en externe capaciteit, personele wisselingen, vaker perioden met regen en langere voorbereidingstijd vanwege ecologische inpassing is er minder groot onderhoud uitgevoerd, met name op gesloten verhardingen en groen.
Conform raadsbesluit 37562 d.d. 12 november 2015 wordt de toekomstige vrijval kapitaallasten van het krediet 'Vervanging openbare ruimte' toegevoegd aan deze reserve.

Voorziening begraven
Begraven is een gesloten product. De voorziening begraven wordt gebruikt om de jaarlijkse voor- en nadelen op het product te verrekenen (egaliseren). Dit voorkomt dat er fluctuaties in de tarieven ontstaan. In 2025 is de onttrekking aan de voorziening € 30.000 lager dan begroot als gevolg van lagere kosten voor personele inzet.

Voorziening onderhoud gem. vastgoedportefeuille
In deze voorziening zijn middelen gereserveerd voor het groot onderhoud aan de gemeentelijke vastgoedportefeuille. In 2022 zijn conditiemetingen uitgevoerd. Dit heeft geleid tot nieuwe meerjarenonderhoudsplannen. Bij de Programmabegroting 2023-2026 zijn hiervoor door de Raad middelen toegekend waarmee het geplande onderhoud de komende jaren uitgevoerd kan worden. Conform het Vastgoedbeleid worden de meerjarenonderhoudsplannen eens in de vijf jaar geactualiseerd.