Net als afgelopen jaren blijft de vraag naar grond voor woningen en bedrijven groot. Het produceren van de bouwgrond gaat echter niet in het gewenste tempo. Ondanks dat de vraag naar woningen groot is verwachten we dat de komende jaren de productie zal dalen door de vele belemmeringen die de bouw kent.
Ontwikkelingen Nederland
Sinds februari 2026 hebben we een nieuwe regering die haar ambities heeft uitgeschreven in het coalitieakkoord "Aan de Slag". Ze kiezen daarin voor een woningbouwaanpak langs drie sporen: meer bouwen, betaalbaar wonen en minder belemmeringen. Daarbij wordt ingezet op het schrappen, uniformeren en versimpelen van regels. Daarnaast ligt de focus op het realiseren van een groot aantal betaalbare nieuwbouwwoningen om te kunnen voorzien in de behoefte van de huidige te krappe woningmarkt. Daarbij wordt ingezet op een divers instrumentarium voor gemeenten en corporaties om extra woningen te creëren.
Ontwikkelingen die projecten raken
Ondanks de grote urgentie voor de woningbouw en de aandacht vanuit Den Haag zijn er vele belemmeringen die ervoor zorgen dat de woningbouwproductie en de ontwikkeling van werklocaties minder hard gaan dan gewenst. Enkele ontwikkelingen waar we in de projecten tegen aanlopen zijn:
Natura 2000/Stikstof
Door de ligging van Ede-stad en de dorpen, zorgen nieuwe activiteiten (bouwprojecten en bijbehorend gebruik) vaak voor stikstofdepositie (neerslag) op Natura 2000 gebied Veluwe. Ook zijn er soms effecten op het Natura 2000 gebied Binnenveld. Omdat Rijk en provincie(s) nog onvoldoende maatregelen hebben vastgesteld om de verslechtering van de natuur te stoppen, blijft vergunningverlening (en de juridische houdbaarheid daarvan) op dit moment complex. De provincie Gelderland heeft de vergunningverlening echter wel opengesteld, waardoor Ede de (schaarse) beschikbare stikstofruimte via intern of extern salderen benut om zoveel mogelijk maatschappelijk gewenste ontwikkelingen toch te realiseren. Daarnaast leveren we een grote bijdrage aan de interbestuurlijke Aanpak Veluwe, wat moet leiden tot het vereiste programma om de noodzakelijke daling van stikstofdepositie op de Veluwe te borgen. In algemene zin geldt dat de stikstofproblematiek de komende jaren de planontwikkeling in Ede fors zal blijven beïnvloeden ten aanzien van doorlooptijden, kosten en (juridische) risico’s.
Netwerk congestie
De congestie op het stroomnetwerk blijft een groot aandachtspunt. Noodzakelijke grootverbruik aansluitingen voor bedrijven worden niet verstrekt. Voor de lopende woningbouwprojecten krijgen we van de netwerkbeheerders te horen dat er voor de komende jaren nog ruimte lijkt te zijn, maar dat dit geen zekerheid is. De laatste berichten vanuit Tennet benadrukken de noodzaak op prioritering van maatregelen en krachtige interventies. Deze zijn nodig om een aansluitstop voor kleinverbruik te voorkomen.
Grondbeleid en instrumenten
Vanwege alle opgaven en uitdagingen lopen publieke tekorten vanuit grondontwikkelingen op. Naast financiële bijdragen vanuit Rijk en provincie, zijn gemeentes gebaat bij duidelijkheid over kostenverhaal. Gemengde ontwikkelingen zoals Doesburgerbroek hebben duidelijkheid over inbrengwaarde van gronden onder de ontwikkeling nodig om goede afwegingen te kunnen nemen. Duidelijkheid helpt zowel gemeentes als ontwikkelaars bij het bepalen van de strategie om te komen tot ontwikkeling en het bepalen van de biedingen die ze op te verwerven gronden willen uitbrengen. Nu blijft er nog te veel onduidelijkheid over, waarbij het publieke tekort oploopt terwijl er tegelijkertijd grondtransacties plaatsvinden waar eigenaren hele mooie resultaten boeken.