Balans en toelichting

Vaste activa
In de balans worden kapitaaluitgaven en -ontvangsten onderscheiden in drie groepen vaste activa, namelijk van immateriële, materiële en financiële aard. Voor gedetailleerde informatie over de investeringskredieten in relatie tot de vaste activa wordt verwezen naar bijlage 7a van hoofdstuk 5. Een samenvatting van deze bijlage naar de drie genoemde groepen wordt in onderstaande tabellen weergegeven. Deze samenvatting geeft het verloop van de boekwaarden aan van de desbetreffende groep vaste activa en van de hieronder vallende categorieën gedurende het verslagjaar.

Immateriële vaste activa
Immateriële vaste activa zijn niet-tastbare activa die over een langere periode van economische waarde zijn.

Kosten onderzoek en ontwikkeling bepaald actief
De investeringen bestaan voornamelijk uit de activering van voorbereidingskosten voor het plan Kernhem Noord ad € 0,7 miljoen. In 2025 is het plan fase 1 Oost Doesburgerbuurt in de grondexploitatie (GREX) opgenomen. De hierop betrekking hebbende en verantwoorde voorbereidingskosten voor een bedrag van € 2,2 miljoen zijn overgeboekt en als lasten verantwoord. Deze overboeking is als desinvestering in bovenstaande tabel opgenomen.

Bijdragen aan activa in eigendom van derden
Op 5 juni 2025 heeft de gemeenteraad besloten de opvang van asielzoekers aan de Galvanistraat 9 in Ede te verlengen en uit te breiden van 130 naar maximaal 200 bewoners. Voor de uitbreiding zijn termijnbedragen gefactureerd en als investeringen opgenomen tot een bedrag van € 2,5 miljoen.
Het bedrag aan afschrijvingen ad € 83.000 bevat reguliere afschrijvingen op activa in de categorie bijdrage activa in eigendom van derden: onder andere renovatie Hockeyvelden Bosrand en investeringssubsidies Mixed Hockeyclub en Museum/Bezoekerscentrum Oud Lunteren.

Materiële vaste activa
Materiële vaste activa zijn de geactiveerde materiële tastbare bezittingen die de gemeente langdurig inzet voor de realisatie van beleidsdoelen en bedrijfsvoering. In onderstaande tabel wordt het verloop weergegeven per subcategorie en de totalen per hoofdcategorie. Onder de tabel is per subcategorie toegelicht waar de posten betrekking op hebben.

Gronden en terreinen
In het verslagjaar hebben diverse investeringen in grond plaatsgevonden: overheveling vanuit grex € 0,7 miljoen ten behoeve van nieuwbouw Multi Functioneel Dorpshuis te Otterlo en aankopen € 0,3 miljoen gelegen aan de Peteweg te Ede. De desinvesteringen bestaan uit enerzijds de verkoop van grond gelegen aan de Rijksweg te Ede voor € 0,3 miljoen en anderzijds uit de uitname van gronden ten behoeve van de grondexploitatie fase 1 Oost Doesburgerbuurt te Ede voor € 0,5 miljoen. Naar aanleiding van de verplichte 3-jaarlijkse markttaxatie van gronden wanneer deze in exploitatie worden genomen zijn de aan de Horalaan en de Stationsweg te Ede gelegen gronden afgewaardeerd voor respectievelijk € 0,6 en € 0,4 miljoen.

Bedrijfsgebouwen
De investeringen op het materiële vaste activa onderdeel bedrijfsgebouwen bedragen in totaal € 21,9 miljoen. Voor een belangrijk deel hebben de investeringen betrekking op: bouw P&R garage station Ede-Wageningen € 8,5 miljoen, renovatie theaterzaal Cultura € 2,8 miljoen, bouw nieuw buurthuis Ede-West aan de Wulplaan te Ede ter vervanging van de huidige buurthuizen De Kolk en Ericahorst te Ede € 2,0 miljoen, renovatie sporthal De Peppel en Turnstede € 1,8 miljoen, vernieuwbouw Marnix College te Ede € 1,0 miljoen, nieuwbouw (inclusief uitbreiding) brandweerkazerne Otterlo € 1,0 miljoen, renovatie sportzaal Maandereng te Ede € 0,9 miljoen en renovatie tot multifunctioneel dorpshuis van De Commanderij te Bennekom te Otterlo € 0,9 miljoen.
De desinvestering ad € 151.000 is de verkoop van opstallen aan de Rijksweg te Ede. Het bedrag aan afschrijvingen (€ 5,5 miljoen) bestaat volledig uit normale afschrijvingen. Bijdragen van derden (voor een totaal van € 1,0 miljoen) zijn ontvangen voor de renovatie van onder andere de sporthal De Peppel en Turnstede € 0,5 miljoen en theaterzaal Cultura € 0,3 miljoen.

Woonruimten
De boekwaarde van de woonruimten is in het verslagjaar per saldo afgenomen met € 54.000: enerzijds een toename door activering van kosten groot onderhoud voor € 23.000 (voornamelijk woning Groot Ginkelseweg te Ede) en anderzijds een vermindering vanwege de (normale) afschrijvingen voor € 77.000.

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken
Het totaal aan investeringen in de categorie grond-, weg- en waterbouwkundige bedraagt in 2025 € 34,3 miljoen. De grootste investeringen betreffen de projecten Spoorzone Ede-Wageningen (€ 7,2 miljoen) en Parklaan (€ 1,3 miljoen), de snelfietsroute Ede-Wageningen (€ 4,3 miljoen), reconstructie kruispunt Postweg/Westzoom te Lunteren € 1,2 miljoen, herinrichting Wethoudersbuurt te Ede € 1,0 miljoen en herinrichting kruispunt c.q. realisatie voorrangsplein Slotlaan/Kranenburg/Goudenstein te Ede € 0,8 miljoen. Hiernaast is er voor € 9,8 miljoen geïnvesteerd in riolering. Op de investeringen worden de bijdragen van derden in mindering gebracht, in totaal € 12,6 miljoen. Voor het project Spoorzone Ede-Wageningen gaat het om € 7,2 miljoen, voor de snelfietsroute Ede-Wageningen om € 3,9 miljoen en voor de herinrichting van de Wethoudersbuurt om € 0,6 miljoen. De investeringen in riolering (€ 9,8 miljoen) worden volledig gedekt vanuit de voorziening riolering (gevoed vanuit de rioolheffing). De vermindering van de boekwaarde door afschrijvingen bedraagt, inclusief riolering ad € 9,8 miljoen (zie hiervoor), € 14,3 miljoen, aan normale afschrijvingen € 14,2 miljoen en aan versnelde afschrijvingen € 55.000 (ten behoeve van kunstgrasvelden Inschoterweg en Peppelensteeg te Ede).

Vervoermiddelen
De afdeling Leefomgeving & Veiligheid heeft € 0,3 miljoen geïnvesteerd in de vervanging van een aantal van haar bedrijfswagens. De post afschrijvingen op de vervoermiddelen kent geen bijzondere waardeverminderingen; aan normale afschrijvingen is een bedrag van € 155.000 geboekt.

Machines, apparaten en installaties
Kosten in de categorie machines, apparaten en installaties zijn voor € 1,6 miljoen geactiveerd. De geactiveerde kosten zijn voornamelijk de aanschaf van ICT-apparatuur (monitoren, iPhones, laptops, switches en access points) voor € 1,1 miljoen en voor Cultura Routekaart 2023-2026 € 0,4 miljoen. De verminderingen op de balanspost machines, apparaten en installaties zijn de normale afschrijvingen (€ 1,1 miljoen) en de bijdragen van derden (€ 126.000) voor de Cultura Routekaart 2023-2026.

Overige materiële vaste activa
De kapitaaluitgaven (investeringen) in de categorie overige materiële vaste activa bedragen € 0,3 miljoen, onder andere renovatie installaties dorpshuis De Zicht te Ederveen, 1^e inrichting (meubilair en leermiddelen) diverse scholen in Ede en Lunteren en de investering in een solar-carport en laadinfrastructuur op de Gemeentewerf Ede. Op dit activaonderdeel is in het verslagjaar € 1,0 miljoen afgeschreven hetgeen de normale afschrijvingen betreft. Verder is de ontvangen concessievergoeding voor windturbines ad € 161.000 als bijdrage van derden verwerkt.
 
Financiële vaste activa
De financiële vaste activa geeft inzicht in de kapitaalverstrekkingen, de leningen en de overige financiële vaste activa.

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen
De gemeente heeft een aandeel in de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken BV en Werkkracht Ede BV. Hiernaast bezit de gemeente aandelen van de BNG Bank N.V. en de ACV N.V. De aandelen zijn tegen verkrijgingsprijs opgenomen.

Leningen aan woningbouwcorporaties
Woningbouwcorporatie Woonstede is de enige partij waaraan de gemeente leningen heeft verstrekt die vallen in de categorie woningbouwcorporaties. Op deze leningen heeft Woonstede in 2025 € 2,2 miljoen afgelost. Hierin is van één lening de extra aflossing, op renteherzieningsdatum, van € 225.000 verwerkt.

Overige langlopende leningen
In 2025 is één langlopende lening verstrekt, groot € 10.000 aan Q-park Beheer (zijnde de afrekening concessieprijs 2024 parkeergarage Markt Ede).Hiernaast zijn onder de vermeerderingen de opboeking meegenomen voor onder de financiële vaste activa vallende debiteuren Sociaal Domein categorie TOZO-leningen en de categorie krediethypotheken, respectievelijk voor € 9.000 en € 81.000.
Aan aflossingen is op de categorie overige langlopende leningen in totaal € 0,9 miljoen verwerkt. Dit betreft € 0,8 miljoen, waarvan € 125.000 als extra aflossing aangemerkt dient te worden, voor langlopende leningen aan diverse partijen (onder andere Ziekenhuis Gelderse Vallei Parkeren BV en Stichting het Maanderzand) en € 108.000 op de verstrekte geldleningen vallend in de categorieën TOZO-regeling van het Rijk vanuit de debiteurenstand Sociaal Domein.

Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer
De stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) verstrekt voor de gemeente in het kader van diverse regelingen (onder andere op het gebied van Stedelijke Ontwikkeling Ede, milieubeleid en duurzaamheid) leningen. Het merendeel van deze leningen heeft een revolverend karakter, hetgeen wil zeggen dat de ontvangen rente en aflossingen door SVN (weer) ingezet kunnen worden voor het verstrekken van nieuwe leningen.
In de administratie van SVN zijn de leningen gegroepeerd naar type, ook wel aangeduid als fonds. De mutaties van de fondsen, onder andere door het verstrekken van leningen en/of ontvangen van aflossingen door SVN, worden bij de gemeente verantwoord door een op nihil salderende administratieve boeking. Dit geeft in bovenstaande tabel vermeerderingen en verminderingen te zien voor een bedrag van € 5,9 miljoen. In 2025 zijn de uitgezette middelen bij SVN door de gemeente aangevuld met € 4,5 miljoen. Naast deze vermeerdering voor drie fondsen zijn binnen de fondsen uitgezette middelen overgeboekt voor in totaal € 0,9 miljoen, hetgeen zowel een vermeerdering als een vermindering geeft op de balanspost overige uitzettingen. SVN heeft de beheerskosten (in de tabel een vermindering van € 67.000) en de rentevergoeding over de uitzettingen (vermeerdering van € 0,2 miljoen) respectievelijk in rekening gebracht bij c.q. betaalbaar gesteld aan de gemeente.